Cezaevlerinde 6 ayda 21 kişi virüsten yaşamını yitirdi

  • 09:03 8 Haziran 2021
  • Güncel
Dilan Babat
 
ANKARA - İHD Genel Merkez MYK üyesi Nuray Çevirmen, cezaevlerinde sorunların artarak devam ettiğini ve pandemi sürecinde karantina koğuşlarında hala sorunların çözülmediğine dikkat çekti. Nuray, "Sadece Mayıs ayında 6 kişi virüsten yaşamını yitirdi. 2021'in başından bu yana 21 kişi yaşamını yitirdi" bilgisini verdi. 
 
Cezaevlerinde yaşanılan hak ihlalleri artarak devam ederken, çözümsüzlüğü dayatan AKP-MHP iktidarı cezaevlerini görmezden geliyor. Bir yandan ise tutsaklar 194 gündür PKK Lideri Abdullah Öcalan’a uygulanan ağırlaştırılmış tecridin kaldırılması ve cezaevlerindeki hak ihlallerinin son bulması için süresiz-dönüşümlü açlık grevi eylemindeler. İnsan Hakları Derneği (İHD) Genel Merkez MYK üyesi ve Ankara Şubesi Cezaevi Komisyonu üyesi Nuray Çevirmen, cezaevlerinde devam eden açlık grevleri ve hasta tutsaklara yönelik iktidarın tutumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu. 
 
'İmralı hapishanesinde uygulanan tecrit tüm cezaevlerine yayıldı'
 
2018’de Demokratik Toplum Kongresi (DTK) Eşbaşkanı Leyla Güven öncülüğünde başlayan açlık grevi eylemlerini hatırlatan Nuray, Abdullah Öcalan ile avukatlarının görüşmesi üzerine eylemin anca 200'ncü gününde sonlandırıldığını belirtti. Fakat Abdullah Öcalan'ın avukatları ve ailesi ile görüşmelerinin süreklilik kazanmadığını kaydeden Nuray, "Daha sonra tecrit hali devam ettirildi, ailesinin ve avukatlarının yapmış olduğu tüm başvurular reddedildi. Bu yasalar anlamında herkese sağlanan haklarının kimsenin ayrıma uğratılmadan sağlanması gerekiyor. Bu sürekli gerçekleştirilen tecrit yoğun bir şekilde yaşanılan hak ihlalidir. Şu anda süresiz-dönüşümlü açlık grevleri de devam ediyor. İnsan hakları savunucuları olarak açlık grevlerine ilişkin kaygı duyuyoruz. Çözülmesi gereken yasal olarak tüm mahpusların hakları teslim edilse bu tür eylemlere ihtiyaç kalmayacak. Ne yazık ki sorun çözülmeden devam ediyor avukatların başvuruları hala bir görüşme gerçekleştirilmiş değil. Cezaevlerindeki mahpuslar Abdullah Öcalan'a dönük tecridin yanı sıra yaşanılan hak ihlallerini ortaya koyarak açlık grevlerine başladıklarını beyan ettiler. Gerçekten İmralı hapishanesinde ortaya konulan tecrit uygulamaları tüm cezaevlerinde çeşitli kademelerle de olsa devam ettirilen bir sürece evriliyor" dedi.
 
‘Tutsaklar denetimli serbestlikten yararlanamıyor’
 
Cezaevlerinde çok fazla sorunun olduğunu ve bunların çözülmediğini ifade eden Nuray, insanların garanti altına alınmış haklarının birçok yasa ile yok sayıldığını belirtti. Bu yılın başından itibaren hayata konulan yeni infaz düzenlemesini de hatırlatan Nuray, denetimli serbestlik hakkından yararlanması gereken tutsakların çeşitli gerekçelerle cezaevlerinde tutulmaya devam edildiğini sözlerine ekledi. Nuray, “Gözlem kararı ile ilgili olduğu söyleniliyor. Ancak bu yapıyı gerçekten sorgulamak gerekiyor. Bir insanın suçlu olup olmadığına mahkeme karar verir. Gözlem kurulu heyeti nasıl bir heyet ki bir mahpusun 'tehlike' arz ettiğine, 'örgütten ayrılmadığına' karar veriyor. Bunu çok basit gerekçelerle ortaya koyuyor.  Kütüphaneden kitap alması, psikoloğa çıkmaması ya da örgütten ayrıldığına dair bir belge sunulmaması, bağımsız koğuşa geçmemesi gibi gerekçeler. Oysa yasal olarak tanınmış olan bu hakkın ortadan kaldırılması hukuki olarak yasal değil. Ancak gözlem kararı ile bu süreç devam ettiriliyor ve bir çok mahpus tahliye edilmemiş durumda" hatırlatmasında bulundu. 
 
'Mahpuslara tecrit hali yaşatıldı'
 
Pandemi süreci boyunca cezaevlerinde de bu sürecin çok doğru yürütülmediğini ve İç Anadolu Bölgesi'nde bulunan cezaevlerinde kendilerine şikayet geldiğini aktaran Nuray, şöyle devam etti: "Özellikle Silivri L Tipi Cezaevinden ve pek çok cezaevinden yoğunlaşarak devam eden bir pandemi süreci vardı. Bu konularda defalarca önlem alınması gerektiğini iletmemize rağmen pandeminin yayılması aslında dışarıdan gelenlerden kaynaklanıyor. Avukat görüşü bir süre yapılmadı. Yapıldıktan sonra kapalı yapılmaya başlandı. Ancak o süre zarfında virüs daha fazlalaştı. Bu da dışarıdan gelen görevliler tarafından getirildi. Ancak cezaevi bu süreçte mahpusların birbiriyle olan iletişimlerini koparttı. Mahpusların birbirlerine bulaştırma gibi bir durumu yok. Dışarıdan gelen virüsün engellenmesi gerekiyordu. Mahpuslara tam tecrit hali yaşatıldı. Buda hem sağlıklarına hem de psikolojilerine oldukça kötü etkiledi. Bunların yanı sıra karantina koğuşları çok büyük bir problem. Hasta mahpuslar var kendine bakamayacak pek çok kişi bu süreçte hastaneye gitmesi gereken, kontrolleri yapılması gereken mahpuslar her gidiş gelişlerinde 14 günlük karantina da kalmak durumunda kaldılar. Sürekli gidiş gelişlerde neredeyse uzunca bir zaman dilimini karantina koğuşlarında geçirmek zorunda kaldılar." 
 
2021’de 21 kişi virüsten yaşamını yitirdi
 
2020 yılı içerisinde dört kişinin karantina koğuşlarında yaşamını yitirdiği bilgisini de veren Nuray,  bunların önlenebilir ölümlerin olduğunu kaydetti. Nuray, "Şuanda hala karantina koğuşlarında sıkıntılar devam ediyor. Sincan Cezaevinde kadın karantina koğuşlarında iki kişi tutuluyor. Ağır hasta mahpuslar var ve onlar birbirlerini bekliyor. Karadeniz cezaevlerinde bulunan karantina koğuşları çok kötü mekanlardan yapılmıştı. Temizlik, hijyen yapılamayan alanlar ve hala sorunlar devam ediyor. Koronavirüsten kaynaklı cezaevlerinde ölümlerde yaşanıyor. Sadece Mayıs ayında 6 kişi virüsten yaşamını yitirdi. 2021'in başından bu yana 21 kişi yaşamını yitirdi. Doğal olarak bu konuda tedirginlik duyuyoruz. Bu insanların yaşamları koşulları neden sağlanmıyor? Bu rakamların daha fazla olduğunu biliyoruz ama ne yazık ki istatistikler yetmiyor" şeklinde konuştu.  
 
'Toplumsal mücadele hattı örülmesi gerekiyor'
 
Pandeminin yanı sıra hasta tutsaklara yönelik sorunlara da değinen Nuray, “Hasta tutsaklar vicdanları kanatan bir sorun” dedi. Nuray, geçtiğimiz günlerde hastaneye götürülürken görüntülenen hasta tutsak Mehmet Emin Özkan özelinde hasta tutsakların durumuna dikkat çekerek, "Yıllardır aslında bu hastanın tahliyesi talep ediliyor ama görmezden gelen bir durum var. 10 gün içerisinde 7 kez hastaneye kaldırıldı. Biz yıllardır bu durumları yaşadık insanlık trajedisi. En son Osmaniye'de Sabri Kaya'ydı. Sürekli hastaneler arasında bir mekik dokunuyor ve bugün Mehmet Emin Özkan ile aynı şeyleri yaşıyoruz. Daha önce Bafra Cezaevinde Ankara'ya getirilen kanser hastası Koçer Özdal vardı. Sabri Kaya da ölümü ile infazın ertelenmesi ile arasında saat farkı bile yoktu. Bu insanların yaşamları mahvedildi. Mehmet Emin Özkan için yapılan çağrılara rağmen infazının ertelenmemesi anlaşılmaz bir durum. Hapishanelerde sağlık sorunları çok ağır olan mahpuslar var. İskenderun T Tipi Cezaevinde aynı durumda olan 80 yaş üzerinde Sıdık Güler var. Oda artık tekerlekli sandalye ile görüşe çıkabiliyor. Tekirdağ Cezaevinde olan Ali Osman Teke kanser hastası, ameliyatı yapılmıyor ve sağlık hakkı engelleniyor. Yapılan tüm başvurulara rağmen hasta mahpuslar bırakılmıyor. TMK kapsamında biz bu mahpusların salıverilmesi önündeki engellerin kaldırılması için defalarca talep ettik. İnfaz yasası değişikliğinde insanlar arası eşitlik ilkesi ortadan kaldırıldı" diye belirtti. 
 
Nuray, hasta tutsakların biran önce tahliye edilmesi gerektiğini dile getirerek, siyasi parti, siyasetçi ve sivil toplum örgütlerinin de kendilerine bu konu destek verilmesi gerektiği çağrısında bulundu. Nuray, “Toplumsal olarak bir mücadele hattı örülürse ancak sonuç alabiliriz. Ama ne yazık ki cezaevleri toplumun gözü önünde uzak tutulmaya çalışılan bir yerde duruyor ve kamuoyunun ilgisi o tarafa çevrilemiyor" ifadelerinde bulundu. 
 
Türkiye cezaevlerinde 283 bin 516 tutuklu ve hükümlü bulunuyor
 
Nuray, 2020 yılı içerisinde pek çok konu hakkında derneğe bin 128 başvuru geldiğini belirtti. Nuray , Cezaevleri Tevkif Evleri Müdürlüğü’nün verisine göre cezaevlerinde 19 Nisan itibariyle tutuklu ve hükümlü sayısı 283 bin 516 kişi olduğunu kaydetti. Bunlardan 270 bin 763’ü erkek, 11 bin 195’i kadın ve bin 558’i de çocuk olduğunu belirten Nuray, bu rakamların içerisinde pandemiden kaynaklı izne çıkarılan kişilerin de yer aldığı bilgisini verdi.